Bos slecht voor slang

archief artikel uit 2010

De mannen van GroenLinks zijn geen watjes en hebben een groot hart voor ons groen, ook Jan van der Meer. Vandaag ploeterden zij zonder morren in de stromende regen door het heidelandschap en wannabe-heidelandschap bij Mulderse Kop. Gefascineerd vertelden ze over de dieren die ze de afgelopen zomer zijn tegengekomen en ze hingen allemaal aan de lippen van de natuurgids . Omdat er een heleboel mensen hebben geklaagd over de boskap in het Niederreichswald, het bos tussen Heumen, Groesbeek en Malden waar bovenstaand stuk ook onder valt , organiseerde Jan van der Meer vandaag hier een rondleiding onder leiding van Frans Kapteijn van Natuurmonumenten. “Jammer dat de SP niet is gekomen, want ze hebben ook over de kap geklaagd. Ik had ze nog uitgenodigd. Nu zijn alleen GroenLinks mensen komen opdagen.” zuchtte Jan van der Meer. Ik wilde sowieso zelf meegaan om het verhaal van de kant van GroenLinks te horen, omdat ik ook uitgebreid aandacht heb besteed aan het verhaal van de actiegroep Red Ons Bos.

Tot mijn verbijstering had Frans Kapteijn een zeer overtuigend pleidooi over waarom het bos moet plaatsmaken voor een nieuw heidelandschap. Ik heb me erover verbaasd waarom dit verhaal niet gewoon eerder in de krant of gewoon op de website van de overheden en betrokken organisaties is geplaatst. Frans Kapteijn deelde die verbazing: “Ik vertel mensen al jarenlang dat een heleboel dieren en plantensoorten uitsterven als we de heide laten vol groeien met dennenbomen. Maar ook al snappen de betrokken ambtenaren mijn verhaal, toch nemen ze de moeite niet om het naar de gewone mensen toe te communiceren. Als dat vóór de boskap was gebeurd, hadden we nu geen boze burgers gehad.”

Bedreigde dieren
Wist je dat er zo’n honderd soorten dieren op de heide leven? In het bos overleven daar maar vijftig van. De bedoeling van Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten is om de heidegebieden met elkaar te verbinden, zodat beestjes, die niet in het bos kunnen overleven zich kunnen verplaatsen, legde Frans Kapteijn uit. Op dit moment bestaan er alleen geïsoleerde postzegeltjes, waardoor de beestjes gedwongen zijn tot inteelt en daardoor uiteindelijk uitsterven. Onder de beestjes die het meest onder de wildgroei van dennenbomen te lijden hebben zijn de gladde slang en de zandhagedis. Zij houden van zonnewarmte die er nauwelijks is in het bos. De treinrails van het oude spoor vinden ze helemaal te gek, want die worden lekker heet in de zomer. In de winter zoekt de slang beschutting, maar niet in het bos. Liever kruipt hij onder een omgehakte boom.

Te dun voor planken
Een aantal activisten die tegen de boskap zijn, denkt dat het bos wordt gekapt omdat het hout de gemeente een leuk bedrag oplevert. Tijdens de rondleiding werd duidelijk dat het gaat om kromme dunne boompjes, waar je nog geen behoorlijk schap van kunt timmeren. Het hout zou hooguit voor de open haard gebruikt kunnen worden. Veel geld zal dat dus niet opleveren. Het bos valt onder natuurmonumenten dus de grote bomen mogen sowieso niet zomaar gekapt worden, vertelde Frans Kapteijn. Op andere stukken in het bos staan grotere uitheemse dennenbomen, waar voor 1900 heide was. Deze zijn vanaf die tijd steeds gekweekt voor de Limburgse mijnbouw, omdat het zacht hout betrof dat ging kraken, zodra een mijn zou instorten. Mijnwerkers werden zo gewaarschuwd dat ze snel naar boven moesten komen. Aangezien de mijnen al jarenlang gesloten zijn, is dit productiebos niet meer nodig en ontstaat er een wildgroei aan kleine dennenboompjes die de andere planten verstikken. Bovendien eten de Nederlandse insecten deze uitheemse bomen niet en dreigen zij hierdoor ook uit te sterven. Deze wildgroei wordt daarom gedund, legde Frans Kapteijn uit.

Verkoop

Ook al ben ik er nu van overtuigd dat de boskap met beleid gebeurt door mensen met hart voor de natuur, vraag ik me toch af waarom het gebied wordt verkocht aan Vitens, dat hier het waterwingebied exploiteert. Jan van der Meer vertelde dat de gemeente het gebied te tijde van Willem III had aangekocht opdat het dienst kon doen als oefenterrein voor het Ministerie van Oorlog. De schuttersvereniging mocht er ook gratis gebruik van maken. Nu de kazerne in Nijmegen niet meer als zodanig wordt gebruikt heeft het bos die functie ook verloren. Ja daar kan ik inkomen, maar wij hebben als burgers geen controle meer over het gebied als het wordt geprivatiseerd. Vitens mag het dan immers ook doorverkopen, als het hun beter uitkomt, lijkt me.

Jan van der Meer antwoordde, dat het gebied juist veiliger is in de handen van Natuurmonumenten en Vitens. “Vitens wordt dan eigenaar omdat ze dan zelf ervoor kunnen waken dat het waterwingebied wordt verontreinigd. Natuurmonumenten zou dan een eeuwigdurende erfpacht krijgen voor het beheer. Doorverkoop van Vitens kan niet, want men moet het dan eerst weer aan de gemeente aanbieden (terugkooprecht). Natuurmonumenten kan het gebied beter beheren dan de gemeente, want natuurbeheer is hun corebusiness. Daarnaast is de stabilisatie van het beheer beter omdat het dat afgestemd kan worden op een groter geheel omdat Natuurmonumenten ook elders in dit gebied natuur beheert. Daarnaast is het financieel ook aantrekkelijker want we krijgen beter beheer voor minder geld en investeringsgeld voor groen in stenige wijken (Waterkwartier, Wolfskuil, Willemskwartier). Bovendien is Natuurmonumenten een vereniging met leden; dus mensen kunnen direct invloed uitoefenen op hun beleid” aldus Jan van der Meer.